Web Sitesi Nasıl Yapılır? Planlamadan Yayına

Özetle

• Önce sitenin hangi müşteri sorusunu yanıtlayacağını ve hangi işi kolaylaştıracağını yazın.
• Sayfa listesini tasarımdan önce çıkarın; her sayfanın tek bir amacı olsun.
• Alan adı, içerik, bakım ve erişim bilgilerini sizin kontrol edebildiğiniz bir düzen kurun.
• Yayından önce iletişim, mobil kullanım, gizlilik ve form akışını gerçek cihazlarda deneyin.
• Google'da görünmek için yalnızca siteyi yayımlamak yetmez; taranabilir içerik ve doğru işletme bilgileri gerekir.

Web sitesi yapmak için ilk olarak neye karar vermelisiniz?

İlk karar tasarım rengi değil, sitenin işletmenizde hangi işi üstleneceğidir. Bir klinik randevu talebi almak, bir restoran menüsünü göstermek, bir tamir atölyesi telefonla fiyat sorularını azaltmak, bir danışmanlık işletmesi ise hizmet kapsamını açıklamak isteyebilir. Bu hedef netleşmeden sayfa listesi, içerik ve bütçe kararı birbirinden kopar.

Hedefinizi işletme sahibinin anlayacağı bir cümleyle yazın: “Ziyaretçi hizmet alanımızı anlayıp bizi arayabilsin” veya “Müşteri güncel menüyü görüp rezervasyon isteyebilsin.” Bu cümle, sonraki kararlar için eleme ölçütüdür. Bir özellik bu işi desteklemiyorsa ilk sürümde gerekmeyebilir. Örneğin çevrim içi ödeme almayan bir hizmet işletmesinin başlangıçta alışveriş sepetine ihtiyacı olmayabilir.

Web sitesi yapmadan önce hangi sayfaları planlamalısınız?

Önce müşterinin karar verirken sorduğu sorulara karşılık gelen sayfaları planlayın. Çoğu yerel işletme için başlangıç yapısı ana sayfa, hizmetler, işletme hakkında, iletişim ve gerekli yasal bilgilendirme sayfalarından oluşabilir; her işletmenin ihtiyacı aynı değildir.

Ana sayfa, işletmenin ne yaptığını ve hangi bölgede hizmet verdiğini açıkça söylemelidir. Ziyaretçi ilk ekranda işletme adını, sunduğunuz temel hizmeti ve sizinle nasıl iletişim kuracağını anlayabilmelidir. “Kaliteli hizmet” gibi tek başına bir vaatten çok, “Kombi bakım ve arıza hizmeti, Kadıköy ve çevresi” gibi somut anlatım işe yarar. Elbette yalnızca gerçekten sunduğunuz hizmetleri ve bölgeleri yazın.

Hizmet sayfalarını, müşteri açısından farklı ihtiyaçlar varsa ayırın. Bir veteriner kliniğinin muayene, aşı ve acil durum bilgilerini aynı uzun sayfaya sıkıştırması ziyaretçinin aradığını bulmasını güçleştirebilir. Buna karşılık iki benzer hizmeti sırf sayfa sayısını artırmak için ayırmak da gereksizdir. Her sayfa yeni bir soruyu yanıtlamalı, başka bir sayfanın kopyası olmamalıdır.

Sayfaların menüde nasıl sıralanacağını, müşterinin karar yoluna göre belirleyin. Önce ne sunduğunuz, sonra nasıl çalıştığınız, ardından size nasıl ulaşılacağı anlaşılmalı. Sık sorulan soruları ayrı bir sayfada toplamak her zaman şart değildir; kısa yanıtlar ilgili hizmet sayfasında bulunabilir. Fakat fiyatlandırma, iptal koşulu veya hizmet kapsamı gibi tekrarlanan sorular varsa bunları açıkça yanıtlamak telefon görüşmelerini daha verimli hâle getirebilir.

İşletmem için hangi site türü uygun?

İşletmeniz çoğunlukla telefon, mesaj veya randevu talebi alıyorsa, temel hizmet sitesi genellikle başlangıç için yeterlidir. Ürün seçimi, sepet ve çevrim içi ödeme gerekiyorsa e-ticaret altyapısı gerekir; bunlar farklı içerik ve işlem sorumlulukları doğurur.

Aşağıdaki karşılaştırmayı “en gelişmiş olan hangisi?” diye değil, ziyaretçinin ne yapmasını istediğinize göre okuyun. Basit bir siteyi sonradan genişletmek mümkün olabilir; ancak baştan e-ticaret yapısı seçmek, ürün yönetimi ve ödeme akışını da beraberinde getirir. İş modelinizin gerektirmediği işlevi sırf seçenek olarak var diye eklemeyin.

Randevu sistemi kuracaksanız, formun yalnızca “gönderildi” mesajı vermesi yeterli değildir. Talep gerçekten işletme sahibine ulaşmalı; kim takip edecek, müşteriye ne zaman dönecek ve yanlış bilgi gelirse nasıl düzeltilecek belli olmalıdır. Mesaj uygulamasına yönlendirme de seçenektir; ancak telefon numarasının doğru olması ve tıklama bağlantısının telefonda açılması gerekir.

Siteyi kendim mi yapmalıyım, destek mi almalıyım?

İçerikleri kendiniz düzenlemek ve teknik ayarları öğrenmek için zamanınız varsa kendiniz kurabilirsiniz; tasarım, kurulum ve test sürecini devretmek istiyorsanız destek alabilirsiniz. Kararı yalnızca ilk kurulum kolaylığına göre değil, site yayımlandıktan sonra kimin içerik güncelleyeceğine ve erişimlerin kimde olacağına göre verin.

Kendiniz yaparken hazır bir site oluşturucu veya yönetim sistemi kullanabilirsiniz. CMS, sayfaları kod yazmadan düzenlemenizi sağlayan içerik yönetim sistemidir. Bu tür araçlar başlangıçta erişilebilir görünse de alan adı bağlama, mobil görünüm, yedek alma ve form e-postalarının teslimi gibi konuların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kullandığınız hizmetin hangi özellikleri sağladığını ve hangilerini sizin ayarlamanız gerektiğini öğrenin.

Bir uzmandan destek alıyorsanız, iş tanımına sayfa listesi, içerik girişi, mobil test, alan adı sahipliği, yedekleme ve yayına alma adımlarını yazın. “Site hazır” ifadesi, bu maddelerin tamamlandığını tek başına kanıtlamaz. Teslim sırasında yönetim hesabına nasıl gireceğinizi, metin ve görselleri nasıl değiştireceğinizi ve sorun olduğunda kime ulaşacağınızı öğrenin.

Alan adı ve hosting seçerken nelere bakmalısınız?

Alan adı kolay hatırlanmalı, işletme adınızla veya sunduğunuz hizmetle tutarlı olmalı ve yazım hatasına açık olmamalıdır. Hosting, web sitenizin dosyalarını internete bağlı bir sunucuda tutan hizmettir. Seçim yaparken yalnızca ilk açılışta çalışan bir site aramayın; teknik destek, yedekleme, güvenlik güncellemeleri ve hizmeti başka yere taşıma koşullarını da sorun.

DNS, alan adının ziyaretçiyi sitenizin bulunduğu sunucuya yönlendiren internet adresleme ayarıdır. Alan adı başka firmada, hosting başka firmada olabilir; bu düzen mümkündür, ancak ayarlar kimin tarafından yönetilecek açıklığa kavuşturulmalıdır. Bir sağlayıcı değişikliğinde alan adı kaydının, site dosyalarının ve e-posta hizmetinin birbirine karıştırılmaması gerekir. Kurulum sırasında e-posta kullanıyorsanız, siteye geçişin mevcut e-posta adreslerinizi etkilemeyeceğini teyit edin.

SSL, ziyaretçiyle site arasındaki bağlantıyı şifreleyen güvenlik sertifikasıdır; tarayıcıda güvenli bağlantı göstergesinin doğru görünmesi bu ayarın kontrolünün bir parçasıdır. Site adresinin hem “www” ile hem de “www” olmadan açılıp açılmadığını kontrol edin; iki ayrı kopya gibi görünüyorsa doğru adrese yönlendirme yapılmalıdır. Bu teknik ayarların adını bilmeniz şart değil, fakat kimin kurduğunu ve yenileme ya da hata durumunda kimin takip edeceğini bilmeniz gerekir.

Web sitesinin maliyetini nasıl planlamalısınız?

Maliyeti yalnızca tasarım veya kurulum işi olarak görmeyin. Alan adı, hosting, içerik hazırlığı, görsel üretimi, özel işlevler, güvenlik takibi ve sonradan yapılacak değişiklikler ayrı kalemler olabilir. Hangi kalemin tek seferlik, hangisinin yenilenen bir gider olduğunu yazılı olarak ayırın; böylece teklifleri aynı kapsam üzerinden karşılaştırabilirsiniz.

İşletme içinde kimin metin yazacağını ve güncel tutacağını da hesaba katın. İşletme adresi değiştiğinde, yeni hizmet eklendiğinde veya çalışma saatleri farklılaştığında sayfayı kim düzenleyecek? Bu iş için bir plan yoksa, site ilk gün doğru görünür ama zamanla eski bilgi taşır. Bir hizmet sağlayıcıyla çalışırken içerik değişikliklerinin nasıl istendiğini ve bunun kapsamda olup olmadığını önceden netleştirin.

Hesaplama aracına kurulum teklifinizdeki kalemleri ve sizin seçtiğiniz kapsamı girerek, kalemlerin toplam kurulum maliyetine nasıl yansıdığını görebilirsiniz.

Aracı kullanmadan önce teklifleri karşılaştırılabilir hâle getirin. Bir teklifte metin yazımı, görsel düzenleme ve mobil kontrol varken diğerinde bunlar işletmeye bırakılmış olabilir. Her iki kapsamı aynı ihtiyaç listesine göre değerlendirin. Çıkan sonuç bir satın alma kararı değildir; hangi giderin hangi kapsam için istendiğini görmenize ve eksik soruları bulmanıza yardımcı olur.

İçerik ve görselleri nasıl hazırlamalısınız?

İçeriği işletmenizin gerçek çalışma biçiminden çıkarın: kimlere hizmet verdiğiniz, hangi işleri yaptığınız, hangi bölgelere gittiğiniz, müşterinin nasıl randevu alacağı ve hangi durumlarda size ulaşamayacağı. Bu bilgiler, soyut tanıtım cümlelerinden daha kullanışlıdır. Her hizmet sayfasında hizmetin kapsamını, sürecini ve müşteri için gereken hazırlığı anlaşılır şekilde anlatın.

Metinleri yazarken müşterinin kullandığı kelimeleri seçin. İşletme içindeki teknik adlandırma ile müşterinin aradığı ifade aynı olmayabilir. Google'ın [SEO başlangıç kılavuzu](https://developers.google.com/search/docs/fundamentals/seo-starter-guide?hl=tr) sayfaların hem ziyaretçiye hem arama sistemlerine anlaşılır olmasına yönelik temel öneriler sunar; başlıkları ve açıklamaları sayfanın gerçek konusuna göre yazın. Her sayfada aynı başlığı tekrar etmek veya ilgisiz arama ifadelerini metne doldurmak iyi bir içerik planı değildir.

Google, insanlara yardımcı olmayı amaçlayan içerik üretimini kendi [faydalı içerik kılavuzunda](https://developers.google.com/search/docs/fundamentals/creating-helpful-content?hl=tr) açıklar. İşletmenizin gerçekten sunduğu hizmet, çalışma alanı ve süreç hakkında bilgi verin; başka sitelerden alınmış genel metinleri işletmenize aitmiş gibi yayımlamayın. Sağlık, hukuk veya finans gibi güvene dayalı alanlarda iddiaları dikkatle kontrol edin, uzmanlık ve yetki sınırınızı aşan vaatler kurmayın.

Fotoğraflar için lisansını bildiğiniz, işletmenizi doğru temsil eden görseller seçin. Başka bir işletmenin fotoğrafını veya internetten bulduğunuz görseli izinsiz kullanmayın. Kendi fotoğrafınız yoksa, stok görselin müşteride yanlış beklenti yaratıp yaratmadığını sorgulayın. Örneğin sizin iş yeriniz olmayan bir kliniğin fotoğrafını kullanmak, ziyaretçiye yanıltıcı bir izlenim verebilir.

Site yayımlanmadan önce neyi kontrol etmelisiniz?

Yayına almadan önce her önemli sayfayı bir müşteri gibi açın ve aradığınız bilgiyi bulup bulamadığınızı kontrol edin. Menü, telefon, adres, harita, form ve bağlantılar gerçek kullanımda çalışmalıdır; tasarımın bilgisayarda düzgün görünmesi, telefonda da aynı şekilde kullanılabildiğini kanıtlamaz.

Aşağıdaki kontrol listesi, işleri teslimden önce bölmeye yarar. “Kontrol edildi” demek için yalnızca ayara bakmayın; ziyaretçi gibi deneyin. Formu doldurup gönderin, telefon numarasına dokunun, menüyü açın ve bağlantıları takip edin. Bir aksaklık çıkarsa, kimin düzelteceğini yayımdan önce belirleyin.

Yerel işletme bilgileri ve yasal yükümlülükler nasıl ele alınmalı?

Çerez, analiz veya reklam araçları ekliyorsanız bunların hangi veriyi topladığını öğrenin ve uygun bilgilendirme ile izin süreçlerinin gerekip gerekmediğini değerlendirin. Bir eklentiyi yalnızca kolay kuruluyor diye eklemeyin; işletme sahibi olarak hangi hizmet sağlayıcıya veri gittiğini, ne amaçla kullanıldığını ve bu ayarları kimin takip ettiğini bilmeniz gerekir. Gizlilik metnini başka bir işletmeden kopyalamak, kendi işleyişinize uygun bir bilgilendirme oluşturduğunuz anlamına gelmez.

Site Google'da nasıl bulunabilir?

Önce sitenin yayında olduğunu, sayfaların açıldığını ve arama motorlarının erişimini engelleyen bir ayar bulunmadığını doğrulayın. Google'ın bir sayfayı göstereceği garanti değildir; içerik, erişim ve indeksleme süreçleri zaman içinde değerlendirilir. Aramada görünmüyorsa önce teknik engelleri ve sayfanın gerçekten ne sunduğunu kontrol edin.

Her sayfada açıklayıcı bir başlık ve konuyla ilgili içerik bulunsun. Ana sayfada işletme türü, hizmet ve hizmet bölgesi açıkça ifade edilebilir; ancak aynı kelimeyi doğal olmayan biçimde tekrarlamak gerekmez. Hizmet sayfaları, müşteri sorularına özgün yanıt vermeli ve işletmenin gerçek hizmet kapsamını yansıtmalıdır. Birden çok şehirde hizmet vermiyorsanız, yalnızca daha çok arama görünürlüğü elde etmek için farklı şehir adlarıyla kopya sayfalar üretmeyin.

Search Console, Google Arama'daki görünürlük ve teknik bildirimleri takip etmeye yarayan ücretsiz bir hizmettir. Site sahipliği doğrulanmalı ve bu hesaba işletmenin erişimi korunmalıdır. Bir çalışan ya da sağlayıcı hesabı kurduysa, işletme sahibinin de erişimi olsun. Arama verilerini anlamaya çalışırken tek bir sorguya veya kısa süreli değişime bakıp içerik kararını hemen değiştirmeyin; hangi sayfanın hangi müşteri ihtiyacına yanıt verdiğini temel alın.

Arama trafiği, sitenin tek başarı ölçüsü değildir. Müşteri sizi telefonla arıyor, konumunu buluyor veya hizmet kapsamını öğreniyorsa site işini yapıyor olabilir. Telefon bağlantılarının doğru olması, formların ulaşması ve saat bilgisinin güncel tutulması, işletme sahibi açısından doğrudan kontrol edilebilir işlerdir. Google'da üst sırada çıkma ya da belli miktarda ziyaretçi alma vaadine temkinli yaklaşın; dışarıdan kimse bu sonucu kesinleştiremez.

Yayımdan sonra hangi sorunları takip etmelisiniz?

Yayınla düğmesine basmak işin sonu değil, kontrol döneminin başlangıcıdır. Müşterilerden gelen telefon ve mesajlarda hangi bilginin eksik kaldığını not edin; aynı soru tekrar ediyorsa ilgili sayfaya açık bir yanıt ekleyin. Formlar, çalışma saatleri, fiyat veya hizmet kapsamı değiştiğinde içerik de güncellenmelidir.

Aşağıdaki tablo, görülen belirtiyi ilk kontrol edilecek yere bağlar. Her belirti tek bir nedenden kaynaklanmaz; tablo kesin teşhis değil, araştırma sırasıdır. Değişiklik yapmadan önce mevcut içeriğin yedeğini ve sorunun hangi cihazda görüldüğünü not edin. Böylece düzeltmenin işe yarayıp yaramadığını aynı koşullarda yeniden deneyebilirsiniz.

Yedeklemeyi yalnızca sağlayıcının tanıtım metninde var diye güvence saymayın. Yedeğin site dosyalarını ve içerikleri kapsayıp kapsamadığını, ne zaman alındığını ve geri yükleme sürecinin nasıl işlediğini öğrenin. Yönetim hesabında güçlü ve benzersiz parola kullanın, eski çalışanların erişimini kaldırın ve hesabın iletişim e-postasının işletmenizde erişilebilir olduğundan emin olun.

İçerik güncellemesini takvime bağlamak zorunda değilsiniz; ancak değişiklik olduğunda kimin yapacağını önceden kararlaştırın. Adres taşındığında, telefon değiştiğinde veya yeni hizmet başladığında önce web sitesi, sonra Google İşletme Profili ve diğer iletişim kanallarındaki bilgileri eşitleyin. Birbiriyle çelişen telefon ve adres bilgileri müşterinin yanlış yere gitmesine veya aramasının sonuçsuz kalmasına neden olabilir.

Web sitesi kurarken en sık yapılan hatalar nelerdir?

En yaygın hata, siteyi işletmenin beğenisine göre tasarlayıp müşterinin ne aradığını gözden kaçırmaktır. Büyük bir açılış görseli veya hareketli tasarım, işletmenin ne yaptığını ve nasıl ulaşılacağını görünmez bırakıyorsa ziyaretçinin işini zorlaştırır.

Bir diğer hata, tüm hizmetleri ana sayfaya yığmaktır. Sayfa kalabalıklaştığında ziyaretçi hangi hizmetin kendisine uygun olduğunu bulamayabilir. Bunun tersi de sorun yaratır: her küçük ayrıntı için ayrı ve neredeyse aynı metni taşıyan sayfalar açmak, siteyi yönetmeyi güçleştirir. Sayfaları müşterinin gerçek karar adımlarına göre ayırın; yeni sayfanın ayrı bir ihtiyacı yanıtladığından emin olun.

Eski telefon numarası, yanlış çalışma saati ve hatalı harita bağlantısı küçük içerik hataları gibi görünür, fakat müşterinin işletmeye ulaşmasını doğrudan engeller. Bu nedenle yayından sonra sayfayı ara sıra gözden geçirmek yerine, değişiklik olduğunda güncelleme sorumluluğu belirleyin. Birden fazla kişi içerik düzenliyorsa, son onayın kimde olduğunu açıkça kararlaştırın.

Görsel tercihinde okunabilirliği feda etmek de sık rastlanan bir sorundur. Açık renk zemin üzerinde soluk yazı, çok küçük metin veya yalnızca görselle verilen önemli bilgi bazı ziyaretçiler için kullanımı zorlaştırır. Kontrast ve metin boyutunu gerçek telefonda kontrol edin. Menüde anlaşılmayan ifadeler kullanmayın; ziyaretçi “Hizmetler” yerine işletme içi bir terimi görüyorsa ne bulacağını kestiremeyebilir.

Bir başka hata, her eklentiyi veya özellik talebini siteye eklemektir. Her yeni bileşen bakım, güncelleme ve bazen ek veri işleme sorumluluğu getirir. Kullanılmayan sohbet penceresi, otomatik açılan video veya gereksiz form alanı müşteriyi yavaşlatabilir ya da rahatsız edebilir. Eklemeyi düşündüğünüz işlev için şu soruyu sorun: Bu, müşterinin işini kolaylaştırıyor mu ve işletmede biri bunu takip edecek mi?

Son olarak, siteyi yayımladıktan sonra hiçbir şeyi ölçmemek içerik sorunlarını fark etmeyi geciktirir. Formun gelip gelmediğini, hangi hizmet sayfasının daha fazla arandığını ve müşterilerin telefonda hangi bilgiye ihtiyaç duyduğunu gözlemleyin. Bu, büyük bir analiz sistemi kurmanız gerektiği anlamına gelmez. Telefon görüşmelerinde tekrar eden soruları kaydetmek ve sayfadaki ilgili bölümü iyileştirmek de işe yarar. Ölçüm, tahmin yerine gerçek işletme ihtiyaçlarına göre değişiklik yapmanızı sağlar.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular