Alan Adı Sorgulama: Boştaki Domaini Bulma ve Kaydetme

Özetle

• Bir alan adının boş görünmesi, onu satın alıp hesabınıza kaydedene kadar sahip olduğunuz anlamına gelmez.
• Sorguyu işletme adınızın yaygın yazımları ve düşündüğünüz uzantılarla ayrı ayrı yapın.
• Kayıt kuruluşunu yalnızca ilk dönem ücretine göre değil, yenileme koşulları ve hesap sahipliğiyle birlikte değerlendirin.
• İşletme adının alan adı olarak kullanılabilir görünmesi, marka hakkı bakımından onaylandığı anlamına gelmez.
• Satın alma sonrasında yenileme bildirimi, iletişim e-postası ve erişim bilgilerini kontrol edin.

Alan adı sorgulama neyi gösterir, neyi göstermez?

Alan adı, müşterinin tarayıcıya yazarak sitenize ulaşacağı internet adresidir. Alan adı sorgulama, belirli bir adın seçtiğiniz uzantıyla kayıt için uygun görünüp görünmediğini kontrol eder; adın işletmeniz için hukuken uygun olduğunu, başkasının marka hakkını ihlal etmediğini veya sizin adınıza ayrıldığını tek başına kanıtlamaz.

Örneğin “ornekklinik” için arama yapıyorsanız, “ornekklinik.com” ile “ornekklinik.com.tr” ayrı adreslerdir ve ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Arama kutusuna yalnızca işletme adını yazmak, hangi uzantıyı istediğinizi netleştirmeyebilir. Adı ve uzantıyı tam biçimiyle deneyin; sonuç ekranında da sorgulanan tam adresi kontrol edin.

Bir alan adı “uygun” veya “boş” görünüyorsa bunu satın alma garantisi gibi okumayın. Sorgulama, o anda arama hizmetinin verdiği sonucu gösterir. Başka biri sizden önce kayıt işlemini tamamlarsa adres artık uygun olmayabilir. Bu yüzden uygun bir adı bulduğunuzda, seçenekleri günlerce bekletmek yerine kararınızı verip kayıt adımını aynı oturumda tamamlamak daha güvenlidir.

Alan adı sistemi, yani DNS, yazdığınız internet adresini sitenizin bulunduğu sunucuya yönlendiren kayıtlar bütünüdür. Bu teknik ayarlar kayıt işleminden farklıdır: alan adını kaydetmek, sitenizin içeriklerini hazırlamak veya adresi doğru sunucuya bağlamakla aynı işlem değildir. Önce adresi kaydedebilir, sonra sitenizin kurulumu sırasında yönlendirme ayarlarını yapabilirsiniz.

Hangi uzantıyı önce sorgulamalısınız?

Önce müşterilerinizin kolay hatırlayacağı ve işletmenizin kullanımına uyacak uzantıyı seçin; ardından aynı adın diğer anlamlı uzantılarda durumunu kontrol edin. Her işletme için tek bir doğru uzantı yoktur. Aşağıdaki tablo, karar verirken hangi soruyu sormanız gerektiğini gösterir; uzantıların uygunluğu ve kayıt koşulları ayrıca sorgulanmalıdır.

Bu tablo bir uzantı sıralaması veya kayıt garantisi değildir. Belirli bir uzantının sizin için uygun olup olmadığını, işletmenizin adıyla birlikte nasıl göründüğünü ve ilgili kayıt kuruluşunun hangi bilgileri istediğini kontrol edin. Uzantıların ücretleri zamanla ve sağlayıcıya göre değişebilir; burada fiyat vermek yerine satın alma ekranındaki güncel yenileme ve kayıt koşullarını karşılaştırın.

Özellikle Türkiye’de hizmet veren işletmeler, .com.tr uzantısının adlarına otomatik olarak açılacağını varsaymamalıdır. Kayıt ekranı ek koşul veya bilgi isteyebilir. Bu koşulların sizin durumunuzda geçerli olup olmadığını satın alma sırasında doğrulayın; doğrulayamadığınız bir koşul varsa destek kanalından yazılı yanıt almadan ödeme adımına geçmeyin.

Alan adı sorgulaması nasıl yapılır?

Önce işletmenizin adını ve kullanmak istediğiniz uzantıyı belirleyin; sonra bu tam adresi bir kayıt kuruluşunun sorgu ekranında aratın. Sonuç uygun görünüyorsa kayıt bilgilerini inceleyip işlemi tamamlayın ve onay e-postasını saklayın. Sorgulamayı telefondan yapıyorsanız adresin yazımını satın alma ekranında bir kez daha kontrol edin.

Pratik sıra şöyle olabilir:

1. 1İşletme adınızı ve müşterilerin kullanabileceği kısa yazım biçimlerini not edin.
2. 2Türkçe karakter, boşluk ve noktalama işaretleri olmadan da okunaklı bir seçenek belirleyin.
3. 3Her ad seçeneğini istediğiniz uzantıyla ayrı ayrı aratın.
4. 4Sonuç ekranında “uygun” görünen adresin tam yazımını kontrol edin.
5. 5Kayıt süresi, sonraki yenileme koşulları, hesap sahibi bilgisi ve iletişim e-postasını inceleyin.
6. 6Ödemeyi tamamladıktan sonra hesabınıza giriş yapıp alan adının listelendiğini doğrulayın.
7. 7Otomatik yenileme ve bildirim ayarlarını kontrol ederek takviminize hatırlatma ekleyin.

Bir arama ekranında “uygun” ifadesi görüp başka bir sekmede farklı bir ad satın almak kolaydır. Ödeme sayfasında, sepetinizde ve son onay e-postasında aynı adresin yazdığını doğrulayın. Özellikle kısa çizgi, harf sırası veya uzantıdaki farklar müşterilerin yanlış siteye gitmesine neden olabilir. Fiş ya da işlem kaydıyla birlikte onay mesajını saklayın.

Bir kayıt kuruluşu, alan adı kaydı ve yönetimi sunan şirkettir. Bu hizmeti seçerken markanın tanıdık görünmesine değil, hesabın kimin adına açıldığına, giriş bilgilerinin kimde olduğuna, yenileme bildirimlerinin nereye gittiğine ve sonradan başka bir sağlayıcıya geçiş için hangi işlemlerin gerektiğine bakın. Satın alma işlemini bir çalışan veya tasarımcı yapıyorsa, işletmenin kendi e-posta adresiyle açılmış hesaba erişiminiz olduğundan emin olun.

Alan adını tek bir kişinin kişisel e-postasıyla açmak, o kişi işletmeden ayrıldığında erişim sorununa dönüşebilir. İşletmenin kontrol ettiği bir e-posta kullanmak ve hesap kurtarma bilgilerini güncel tutmak, sahipliği yönetmeyi kolaylaştırır. Parolayı ekip içinde ortak mesajlaşma kanalına yazmak yerine kayıt kuruluşunun sunduğu güvenli kullanıcı veya erişim paylaşımı seçeneklerini inceleyin.

Sonuç ekranındaki seçeneklerden hangisini seçmelisiniz?

Sonuç ekranında görünen uygun ad ile önerilen benzer adlar aynı şey değildir. Önce tam istediğiniz adresi değerlendirin; alternatifleri ise müşterilerin onları nasıl anlayacağına ve sizin işletme adınıza ne kadar yakın olduğuna göre karşılaştırın.

Alternatif bir uzantı, dolu adresin otomatik olarak eşdeğer karşılığı değildir. Müşterileriniz alıştıkları uzantıyı tahmin ederek yazıyorsa, siz başka bir uzantı seçtiğinizde yanlış adrese gitmeleri mümkün olabilir. Bu riski azaltmak için seçtiğiniz adresi telefonda birine söyleyip doğru yazıp yazamadığını deneyin; işletme tabelası, kartvizit ve sosyal medya hesabında aynı biçimi kullanıp kullanamayacağınızı da düşünün.

Alan adı doluysa ne yapmalısınız?

Önce aynı adın farklı uzantılarını ve işletme adınızın okunaklı alternatiflerini sorgulayın; dolu adresi hemen satın alınabilir sanmayın. Bir adresin kayıtlı olması, sahibinin onu satmak istediği veya sizin kullanmanızın uygun olduğu anlamına gelmez.

Alternatif üretirken şu sırayı izleyin: işletme adının bilinen kısa biçimi, hizmeti tanımlayan doğal bir ek, bulunduğunuz yeri müşterilerinizin tanıdığı biçimde anlatan bir seçenek ve başka bir uzantı. Her adayın telefonla söylenince anlaşılır olup olmadığını ve yazarken Türkçe karakterlerin sorun çıkarıp çıkarmayacağını kontrol edin. Müşterinin adresi başkasına sorma ihtiyacı duyacağı kadar karmaşık bir yazım, ucuz veya kısa görünse bile iyi bir seçim olmayabilir.

Adresin sahibiyle iletişime geçmek veya bir aracı üzerinden satın alma görüşmesi yapmak ayrı bir süreçtir. Bu yolda kimle işlem yaptığınızı, ödeme koşullarını ve kayıt devrinin nasıl tamamlanacağını doğrulamadan para göndermeyin. Alan adının el değiştirmesi, yalnızca site dosyalarının size verilmesi demek değildir; kayıt kuruluşundaki hesap ve iletişim bilgilerinin de doğru biçimde devredilmesi gerekir.

Dolu alan adının başka bir işletmeye veya markaya ait olabileceğini düşünüyorsanız, yalnızca farklı uzantıyla benzer bir ad seçmek sorunu çözmeyebilir. İsim karışıklığı ihtimalini, işletmenizin resmî adıyla ve müşterilerin sizi tanıdığı adla birlikte değerlendirin. Bu konuda şüphe varsa satın alma öncesinde hukuki danışmanlık alın; sorgu ekranı marka hakkı araştırması yapmaz.

Sorgulama sonucu ne zaman değişebilir?

Arama sonucu bir sorgu anındaki durumu gösterir; kayıt tamamlanmadan adresin sizin için ayrıldığı anlamına gelmez. Bu nedenle adresi uygun gördüğünüzde başka gün yeniden bakmayı beklemek yerine, önce gerekli kontrolleri yapıp satın alma sürecini tamamlayın.

Kayıt ekranı ile ödeme adımı arasında adresin uygunluğu değişebilir. Ödeme başarısız olsa, oturum kapansa veya formda hata oluşsa satın almanın tamamlandığını varsaymayın. Hesabınıza giriş yapın, alan adının listelenip listelenmediğine bakın ve kayıt kuruluşundan gelen onay mesajını kontrol edin. Bir ücret tahsil edildiği hâlde alan adı hesabınızda görünmüyorsa yeni bir işlem başlatmadan önce destek biriminden işlem durumunu yazılı olarak sorun.

Arama sitesinin sonucu ile kayıt kuruluşunun kendi ekranındaki sonuç farklıysa, işlem yapacağınız kuruluşun güncel sorgusunu esas alın; yine de son kontrolü ödeme sayfasında yapın. Üçüncü taraf bir arama aracı, farklı bir sağlayıcının sisteminden alınmış veya güncellenmesi gecikmiş bilgi gösterebilir. Kayıt tamamlanıncaya kadar alan adını size ait kabul etmeyin.

Kayıt kuruluşunu hangi ölçütlerle karşılaştırmalısınız?

Yalnızca ilk işlem ekranındaki tutara bakmayın; yenileme koşulu, hesap sahipliği, bildirimlerin ulaşacağı adres ve destek süreci birlikte değerlendirilmelidir. Alan adı, sitenizin işletme adına kullandığı bir varlık olduğundan, erişimi ve devamlılığı yönetecek kişi de baştan belli olmalıdır.

Karşılaştırmayı yaparken satın alma ekranındaki koşulları okuyun ve gerekli bilgileri not edin. “Ücretsiz alan adı” gibi bir ifade varsa hangi hizmete bağlı olduğunu, devamında yenileme koşulunun nasıl değiştiğini ve adresin kimin hesabına kaydedileceğini öğrenin. Bir hizmeti iptal ettiğinizde alan adının da etkilenip etkilenmediğini açıkça sormadan bu ifadenin kapsamını varsaymayın.

Yıllık giderinizi hesaplarken alan adı yenilemesini, hostingi ve varsa bakım hizmetini ayrı satırlar olarak düşünün. Alan adı yenileme koşulunu, hosting bedelini ve düzenli bakım giderini girerek yıllık toplamınızı görmenizi sağlayan araç, bu kalemleri birlikte değerlendirmenize yardımcı olur.

Alan adını işletme adına mı, tasarımcı adına mı kaydetmelisiniz?

İşletmenin kontrol ettiği hesap ve iletişim bilgileriyle kaydedin; işi sizin adınıza yapan kişi teknik işlemlerde yardımcı olabilir ama tek erişim sahibi olmamalıdır. Böylece tasarımcı değişse veya işletmedeki görev dağılımı değişse bile alan adı hesabınızda kalır.

Satın alma formunda kişi adı, şirket bilgisi ve iletişim adresi gibi alanlar bulunabilir. Hangi bilgilerin istendiğini ilgili kuruluşun koşullarından öğrenin ve doğru bilgi verin. Hesabı kimin adına açtığınızı, ödeme belgesinin kime düzenlendiğini ve hesabın kurtarılacağı e-posta adresini saklayın. Bu bilgiler farklı kişilere dağılmışsa, kimin hangi yetkiye sahip olduğunu yazılı olarak netleştirin.

Bir çalışan ayrıldığında veya dışarıdan hizmet aldığınız kişiyle çalışmanız bittiğinde, eski kişinin e-posta adresine giden yenileme bildirimleri ve kurtarma mesajları sorun çıkarabilir. Kayıt hesabındaki iletişim bilgilerini düzenli olarak kontrol edin. Parolayı değiştirmek gerektiğinde yalnızca parola değişikliğine güvenmeyin; hesaptaki kurtarma e-postası ve varsa ek kullanıcıları da gözden geçirin.

Alan adı hesabının işletme adına olması tek başına işletmenin diğer dijital varlıklarını da kontrol ettiği anlamına gelmez. Web sitesinin yönetici hesabı, hosting hesabı ve işletmenin e-posta adresleri için de erişim planı yapın. Hesapların tümünün kimde olduğunu ve gerektiğinde nasıl devredileceğini basit bir envanterde tutmak, yeni bir hizmet sağlayıcıyla çalışırken sürekliliği korur.

Alan adı sorgulama ile marka kontrolü aynı şey mi?

Hayır. Alan adı sorgusu, seçtiğiniz internet adresinin kayıt için uygun görünüp görünmediğini kontrol eder; marka sicili, işletme unvanı veya başka birinin ticari kullanım hakkı hakkında kesin karar vermez.

Bu nedenle satın almadan önce isminizi yalnızca alan adı ekranında değil, işletmenizin resmî adı ve kullandığınız marka adıyla birlikte düşünün. Benzer yazılan bir işletme veya marka varsa müşterilerin iki işletmeyi karıştırma ihtimalini değerlendirin. Bir alan adı boş diye onu kullanmanızın hukuken sakıncasız olduğu sonucuna varmayın.

Türkçe karakter ve kısa çizgi kullanımı nasıl düşünülmeli?

Alan adı seçerken müşterinizin adresi görüp yazabilmesini esas alın. Türkçe karakterli bir adres veya kısa çizgi kullanımı teknik ve kayıt koşullarına göre değişebilir; karar vermeden önce seçtiğiniz kayıt kuruluşunun kabul ettiği yazım biçimini sorgulayın.

İşletme adınızda “ş”, “ı” veya “ğ” varsa, Türkçe karakter kullanılmayan bir biçimi de kontrol edin. Müşteri telefonda adresi duyduğunda hangi harfi yazacağını tahmin etmek zorunda kalıyorsa, bu sürtünmeyi azaltacak alternatif bir yazım seçebilirsiniz. Bu, her Türkçe karakterli alan adının çalışmadığı anlamına gelmez; önemli olan, seçtiğiniz adresin kaydedilebilir olması ve hedef kitlenizin doğru yazabilmesidir.

Kısa çizgi, iki kelimeyi ayırıp okumayı kolaylaştırabilir; ancak işletme adı zaten kolay okunuyorsa gereksiz bir işaret müşterinin unutmasına yol açabilir. Çizginin yerini telefonda açıklamak zorunda kalıp kalmayacağınızı düşünün. Farklı yazım seçeneklerini gerçek müşterilerinize söyleyip hangisini doğru yazdıklarını gözlemlemek, varsayımdan daha yararlı bir kontrol olabilir.

Alan adı satın alındıktan sonra hangi kontrolleri yapmalısınız?

Önce kayıt hesabında alan adının göründüğünü ve onay e-postasının geldiğini doğrulayın; ardından yenileme ve iletişim ayarlarını kontrol edin. Bu adımlar, ödemenin ardından alan adının gerçekten işletmenizin kontrolünde olup olmadığını anlamanızı sağlar.

Alan adını aldıktan hemen sonra web sitesi açılmıyorsa bu, kayıt başarısız oldu demek değildir. Alan adı henüz sitenin bulunduğu sunucuya bağlanmamış olabilir veya site yayıma hazır olmayabilir. Sunucu yönlendirme ayarları, yani DNS kayıtları, hosting sağlayıcısının verdiği bilgilere göre düzenlenir. Bu ayarları değiştirmeden önce sağlayıcınızdan hangi kaydın ne amaçla kullanılacağını sorun; rastgele bir değeri silmek e-posta veya site erişimini bozabilir.

Siteniz için güvenli bağlantı sağlayan SSL sertifikası, tarayıcı ile site arasındaki iletişimin şifrelenmesine yardımcı olur. Alan adını kaydetmek bu sertifikayı tek başına kurmaz. Site yayına alınırken adresin güvenli bağlantıyla açıldığını, sayfa içinde eski adreslere giden bağlantı kalmadığını ve işletme e-postasının etkilenmediğini kontrol edin. Bu teknik işleri birinden yardım alarak yapıyorsanız, size hangi hesabın kime ait olduğunu ve ayarların nereden yönetildiğini açıklamasını isteyin.

Alan adınız üzerinden müşteri e-postası kullanacaksanız, posta hizmetinin hangi kuruluşta olduğunu ve hesabın yenileme veya erişim sorununda nasıl kurtarılacağını da öğrenin. Web sitesi ile e-posta aynı alan adını kullansa da farklı hizmetler olabilir. Bir ayarı değiştirmeden önce mevcut e-posta kutularının nasıl çalıştığını ve hangi kaydın posta yönlendirmesi için kullanıldığını sorun.

En sık görülen alan adı hataları nelerdir?

En yaygın sorunlar, boş görünen adı satın almadan bekletmek, ilk dönem koşulunu yenileme koşuluyla karıştırmak ve hesabı yalnızca tasarımcının kontrolünde bırakmaktır. Hata oluştuğunda önce hangi işlem adımının tamamlanmadığını bulun; aynı alan adını tekrar tekrar satın almaya çalışmayın.

İlk dönem için sunulan bir koşulu, alan adının her yenilemesinde geçerli kabul etmek de sık bir satın alma hatasıdır. Kayıt kuruluşunun gösterdiği kayıt ve yenileme koşullarını ayrı ayrı okuyun. Yenilemenin ne zaman ve hangi hesap üzerinden yönetildiğini anlamadıysanız, siparişi tamamlamadan önce destekten açıklama isteyin.

Bir başka hata, alan adının işletme adına kayıtlı olup olmadığını hiç kontrol etmemektir. Siteyi yapan kişi adresi kendi hesabına eklemiş olabilir; bu durumda teknik erişiminiz olsa bile kayıt yönetiminde yetkiniz olmayabilir. İş tamamlandığında hesabınıza giriş yapın, adresin listelendiğini görün ve sahiplik ya da kullanıcı erişimi konusunu yazılı olarak teyit edin.

Farklı bir işletme türünde hangi ek kontroller gerekir?

İşletmenizin müşteriyle ilişkisi ve çevrimiçi sunduğu hizmet, alan adıyla birlikte hangi bilgileri yayımlamanız gerektiğini etkileyebilir. Adres seçiminden ayrı olarak, siteyi kullanacak kişinin hızlıca bulması gereken bilgileri belirleyin ve içerik planını alan adı kararıyla eş zamanlı düşünün.

Bir klinik için işletme adı ve iletişim bilgileri kadar hizmet alanlarının açık anlatılması önemlidir; randevu alan bir işletme ise telefonla arama veya randevu isteme yolunun çalıştığını kontrol etmelidir. Restoran, atölye veya evde hizmet veren bir işletmede müşterinin çalışma saatini, hizmet bölgesini veya ulaşım biçimini anlaması gerekebilir. Alan adını seçmek bu bilgileri hazırlamaz; adresi alan ziyaretçiye hangi işi yaptığınızı açıklayacak sayfalar da gerekir.

İşletmenizin site üzerinden sipariş veya hizmet satışı yapması durumunda, alan adı almak yasal bilgilendirme ve veri sorumluluklarını yerine getirmiş olduğunuz anlamına gelmez. Sitede hangi bilgilerin gösterilmesi ve ziyaretçi verilerinin nasıl ele alınması gerektiğini işletmenizin faaliyet türüne göre ayrıca inceleyin. Bu makale hukuki görüş değildir; güncel resmî mevzuat ve uzman danışmanlığı esas alınmalıdır.

Alan adını kaydetmeden önce son kararınızı nasıl verirsiniz?

Seçtiğiniz adresi müşterinin anlayıp yazabileceğini, işletmenizin uzun süre kullanabileceğini ve hesabın sizin kontrolünüzde olacağını doğrulayın. Bu kontrollerden biri eksikse satın alma adımını durdurup eksik bilgiyi tamamlayın; uygun görünmesi tek başına iyi bir seçim olduğuna yetmez.

Son karar için adresi yüksek sesle söyleyin, farklı yazım biçimleriyle aratın ve telefon ekranında doğru yazıldığını kontrol edin. İşletmenizin resmî adıyla çelişmediğinden, benzer bir işletmenin adresiyle karıştırılmadığından ve seçtiğiniz uzantının hedef kitleniz için anlaşılır olduğundan emin olun. Bu testler hukuki marka araştırmasının yerini tutmaz; yalnızca günlük kullanım sorunlarını erken fark ettirir.

Ardından kayıt kuruluşunun hesabı kimin adına açacağını, yenileme bilgisinin nereye gideceğini ve adresin nasıl yönetileceğini netleştirin. Birinden yardım alıyorsanız, işlem sonunda kendi hesabınıza erişebileceğinizi ve alan adının hesabınızda görüneceğini teyit edin. Sitenin hazırlanması, hostingin ayarlanması ve alan adının yönlendirilmesi ayrı işler olabilir; hangi işin kimin sorumluluğunda olduğunu baştan yazılı hâle getirin.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular